در كيميا ، به چهار عنصر آب و باد و آتش و خاك اهميّت خاص داده مىشد ؛ زيرا كيمياگران به تجربه دريافته بودند كه اگر هر ماده‌اى را بگيريم و روى يك سينى فلزى حرارت دهيم ، ابتدا آب پس مىدهد ( عنصر آب ) ، سپس به هوا ( بخار ) تبديل مىشود ( عنصر هوا يا باد ) ، آن‌گاه شايد آتش بگيرد و بسوزد ( عنصر آتش ) و بالاخره آنچه باقى مىماند ، يك مقدار مادهء خاكى سوخته يا خاكستر است ( عنصر خاك ) ؛ و اين در واقع مبناى استدلال قدما دربارهء چهار عنصر است . كيمياگران علاوه بر اين چهار عنصر ، چهار جوهر نيز به اين عناصر مىافزودند كه عبارت باشند از جيوه و گوگرد و نمك و خاك كه هركدام خاصيت كلى داشتند ؛ جيوه خاصيت كلى فلزى و گوگرد خاصيت سوختن و نمك خاصيت حل شدن و خاك خاصيت غير فلزى را نشان مىداد . همچنين كيمياگران به گوگرد لقب پدر فلزات و به جيوه لقب مادر فلزات داده بودند . « 1 » به طور خلاصه مىتوان از ديدگاه قدما چنين استنباط نمود كه در صنعت كيميا ، فلزات هفت‌گانه چنين به دست مىآمد : تغيير در كمّ و كيف سيماب + تغيير در كمّ و كيف گوگرد + اكسير ( حيوانى ، گياهى يا معدنى ) - فلز مورد نظر جابر معتقد بود كه « أصل كيميا از تأثير طبيعت مواد بر يكديگر ناشى مىشود و انسان با آگاهى از رابطهء تعادلى بين آن‌ها ، به شناخت آن‌ها نايل مىشود » . « 2 »

--> ( 1 ) - سهم ارزشمند ايرانيان در فرهنگ جهان ، عبد الحميد نيّرنورى ، تهران ، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى ، 1377 ، ج 2 ، ص 296 . ( 2 ) - نك : تاريخ نگارشهاى عربى ، ج 4 ، ص 30 .